Vì sao luôn nhìn thấy chớp trước rồi mới nghe thấy tiếng sấm?

Vì sao luôn nhìn thấy chớp trước rồi mới nghe thấy tiếng sấm?

Công Thành
Thứ Năm, 03/06/2021

Trả Lời: 

Vào mùa hè thường xuất hiện chớp và sấm, trong cơn dông, điện trường
giữa hai khu vực mang điện tích dương và điện tích âm trong những đám
mây lớn đến một mức độ nhất định, hai loại điện tích trong quá trình phát
triển sẽ phát ra tia lửa, hiện tượng này gọi là hiện tượng tia lửa phóng điện.
Khi tia lửa phóng điện phát ra tia sáng cực mạnh, mà trên đường tia sáng này
sinh ra nhiệt độ cao, làm cho không khí xung quanh chịu nhiệt lớn và phình
ra, hạt mây cũng nở phình ra do nhiệt độ quá nóng, tạo ra âm thanh vang
mạnh, ánh sáng mạnh như vậy chính là chớp, và âm thanh vang dội chính là
tiếng sấm.
Chớp và sấm phát sinh ra vào cùng một lúc, nhưng tại sao chúng ta
thường nhìn thấy chớp trước sau đó mới nghe thấy tiếng sấm? Đó là bởi vì
tốc độ truyền của ánh sáng nhanh hơn nhiều so với tốc độ truyền của âm
thanh. Trong không khí, mỗi giây ánh sáng đi được 30 vạn km, tương đương
chạy 7,5 vòng quanh xích đạo trên Trái đất. Tốc độ của âm thanh trong
không khí chỉ đi được 340 m / s, bằng 1 / 900.000 lẩn so với tốc độ của ánh
sáng. Thời gian tia sáng phát sinh từ chớp truyền đến mặt đất không đến một
phẩn vài chục vạn giây; thế nhưng âm thanh cùng chạy với cự ly như vậy
cẩn phải có thời gian dài hơn. Theo những hiểu biết thông thường, chúng ta
có thể lợi dụng khoảng cách thời gian từ khi nhìn thấy chớp đến khi nghe
thấy tiếng sấm để có thể tính ra nơi phóng điện cách chúng ta bao xa. Đôi
khi chúng ta chỉ nhìn thấy chớp mà không nghe thấy tiếng sấm, chính là vì
tẩng mây phóng điện cách chúng ta quá xa, hoặc do âm thanh phát ra không
đủ độ vang. Chính vì khi âm thanh truyền trong không khí thì năng lượng
của nó đã giảm đi nhiều, đến cuối cùng không còn nghe thấy tiếng sấm nữa.
Mặc dù trong không trung cứ một lẩn có chớp là một lẩn có sấm kèm
theo nhưng tại sao thỉnh thoảng chúng ta vẫn chỉ nhìn thấy một tia chớp
nhưng lại nghe thấy tiếng sấm ẩm ẩm không dứt, vang hồi lâu mới ngừng?
Nguyên là do tia chớp trong không trung thường rất dài, có những tia
chớp dài đến 2 ~ 3 km, thậm chí có tia còn dài đến 10 km. Do khoảng cách

từ các phẩn trên tia chớp so với chúng ta hoàn toàn không giống nhau, cho
nên thời gian tiếng sấm truyền âm thanh đến tai chúng ta cũng vang tiếng
trước tiếng sau. Mặt khác, tia chớp không chỉ phát sinh một lẩn rồi dừng lại
mà hẩu như trong một thời gian ngắn liên tiếp hàng chuỗi tia chớp xuất hiện,
vậy thì tiếng sấm của đợt chớp phóng điện đẩu tiên chưa dứt thì lại đến lượt
tiếng sấm của đợt chớp phóng điện thứ hai, thứ ba, những âm thanh đó liên
tiếp lẫn vào nhau tạo nên chuỗi âm thanh sấm vang mà chúng ta vẫn thi
thoảng nghe thấy.
Ngoài ra, khi tiếng sấm gặp phải mặt đất, nhà cao tẩng, núi cao hoặc tẩng
mây trên bẩu trời, đều phát sinh hiện tượng phản xạ, tạo ra âm thanh phản
hồi. Thời gian những âm thanh phản hồi này truyền đến tai chúng ta cũng
không đồng nhất, chính vì thế hình thành nên chuỗi tiếng sấm. Thỉnh thoảng
do vài nguyên nhân kết hợp lại tạo nên những chuỗi âm thanh ẩm ẩm không
dứt, thậm chí đôi khi có thể kéo dài đến một phút mới ngừng.