Tần Thuỷ Hoàng đốt sách chôn nhà nho là chuyện như thế nào?

Tần Thuỷ Hoàng đốt sách chôn nhà nho là chuyện như thế nào?

Công Thành
Thứ Ba, 01/06/2021

Trả Lời: 

Năm 213 trước Công nguyên, Tẩn Thuỷ Hoàng ban yếu trong cung điện
của thành Hàm Dương cho các quận thẩn. Sau ba tuẩn rượu, viên quan phó
xạ Chu Thanh Thẩn đứng dậy nói lên lời chúc rượu, ca ngợi Tẩn Thuỷ
Hoàng đã đem các nước chư hẩu vốn dĩ tách rời nhau chuyển thành các quận
huyện, làm cho thiên hạ thái bình, công lao ấy của Tẩn Thuỷ Hoàng thật là
bất hủ.
Nhưng học sỹ Thuẩn Vu Việt đứng dậy công kích chế độ quận huyện. Hơn
nữa ông ta còn yêu cẩu dựa vào thể chế của đời xưa cắt đất phong hẩu cho
các đệ tử.
Lúc bấy giờ thừa tướng Lý Tư đứng lên bác bỏ các luận điểm của Thuẩn
Vu Việt, rồi lại mượn vấn đề này để nói rộng ra rằng những kẻ đọc sách chỉ
quen luận bàn Thi Thư, dùng những chuyện đời xưa để bài bác công việc
ngày nay, gây mê cảm, làm hỗn loạn lòng người, vì thế nhất định phải đem
họ ra mà trừng trị thật nghiêm mới được.
Tẩn Thuỷ Hoàng nghe nói như thế, đã xuất phát từ nhu cẩu phải tăng
cường chuyên chế, thống trị và đàn áp tư tưởng, tiếp thu kiến nghị của thừa
tướng Lý Tư, ra lệnh đốt hết các sách sử không thuộc về nước Tẩn cùng tất
cả các sách Thi Thư đang tàng trữ trong dân gian, kể cả các trước tác của
Bách Gia Chư Tử. Hoàng đế lại quyết định từ nay về sau, hễ kẻ nào còn dám
bàn luận về Thi Thư thì sẽ bị chặt đẩu, kẻ nào dùng các chuyện cổ xưa để bài
bác việc đời nay thì sẽ bị chém cả nhà.
Vì thế cho nên vô số các điển tích văn hoá đã bị đốt ra thành tro. Sau khi
đốt sách đến năm thứ hai, các nho sinh càng thêm bất mãn. Ở sau lưng hoàng
đế, họ mắng chửi Tẩn Thuỷ Hoàng là tham nắm quyền thế, tàn bạo thành
tính. Sau khi nhận được những tin cáo giác mật, Tẩn Thuỷ Hoàng lập tức
phái người đi điều tra, bắt giữ các nho sinh trong thành Hàm Dương để thẩm
vấn. Vì các nho sinh này tố cáo lẫn nhau, cho nên Tẩn Thuỷ Hoàng lên cơn
thịnh nộ, đã đem tất cả 460 nhà nho có liên can đến vụ này chôn sống hết.

Đó tức là sự kiện “Phân thư thanh nho” (đốt sách và chôn nhà nho) đã được
ghi trong lịch sử.
Việc Tẩn Thuỷ Hoàng đốt sách và chôn nhà nho đã kìmhãm các tư tưởng
chống đối, nhưng đồng thời việc này cũng đã huỷ diệt nền văn hoá lịch sử.
Về sau, tuy rằng hoàng đế này có được nghe những lời ca tụng, nhưng trong
mỗi lời ca ngợi đều có hàm ý báo trước sự diệt vong cuối cùng