Gió thổi như thế nào?

Gió thổi như thế nào?

Công Thành
Thứ Năm, 03/06/2021

Trả Lời: 

Cờ bay trong gió, thuyền buồm chạy băng băng, mặt nước dập dềnh,
sóng vỗ ẩm ẩm, ... Những điều này đều do gió gây ra. Khi vui vẻ, nó đi chậm
rãi từng bước, nhẹ nhàng đu đưa cành liễu, khi nổi giận, nó chạy nhảy lung
tung, làm đổ cây lật nhà.
Vậy gió thường thổi như thế nào?
Tục ngữ có câu “nhiệt cực sinh phong”( khi nóng qua sẽ nổi gió), câu nói
này rất có ý nghĩa. Mặt trời chiếu xuống Trái đất, do tính chất bề mặt Trái
đất khác nhau cho nên mức độ chịu nhiệt cũng khác nhau, nhiệt độ không
khí các vùng có nơi cao nơi thấp. Những vùng nhiệt độ cao, không khí phình
ra, mật độ không khí thu hẹp, khí áp thấp; ngược lại,những vùng nhiệt độ
thấp, không khí co lại, mật độ không khí dẩy đặc, khí áp tăng cao. Do khí áp
giữa hai vùng chênh lệch nhau nên đã sản sinh ra một lực từ nơi có khí áp
cao đến nơi có khí áp thấp, thường được gọi là lực khí áp nấc thang. Dưới
tác dụng của lực khí áp nấc thang, không khí di chuyển từ nơi có khí áp cao
xuống nơi có khí áp thấp, cũng giống như nước ở sông thường chảy từ chỗ
cao đến chỗ thấp, và gió cũng thổi theo qui luật như vậy. Sự chênh lệch khí
áp giữa hai vùng càng lớn thì luồng không khí di chuyển càng nhanh, gió
cũng thổi mạnh hơn. Khi khí áp chênh lệch không đáng kể thì không khí di
chuyển chậm, sức gió thổi càng không có lực. Nếu như khí áp giữa hai vùng
tương đương, không có sự chênh lệch khí áp thì không khí sẽ không chuyển
động, trời lặng gió.

Sự phân bố khí áp ở các vùng trên Trái đất không những khác biệt nhau
mà còn thay đổi theo thời khắc. Luồng khí áp cao và khí áp thấp nhất khi thì
khống chế vùng đất liền, khi thì di chuyển ra ngoài những đại dương. Khí áp
cao hàn lạnh thường nối tiếp với luồng không khí lạnh di chuyển từ khu vực
có vĩ độ cao xuống khu vực có vĩ độ thấp. Khí áp thấp ở khu vực ôn đới di
chuyển từ Tây sang Đông. Như vậy, phương huớng, độ lớn
mạnh của lực khí áp nấc thang giữa các vùng thay đổi theo từng thời khắc,
gió giữa các vùng cũng khi mạnh khi yếu đồng thời không ngừng thay đổi
hướng gió.
Vào mùa đông, do ở đất liền phát tán nhiệt nhanh hơn vùng biển nên
nhiệt độ không khí thấp hơn ở vùng biển, nhưng khí áp lại cao hơn ở vùng
biển, khí áp cao thường cư ngụ ở vùng đất liền, vì thế mùa đông ở Trung
Quốc thường có gió Tây Bắc vừa khô vừa lạnh thổi từ đất liền ra biển. Vào
mùa hè thì ngược lại, dưới ánh sáng Mặt trời cực mạnh, ở vùng đất liền nhiệt
độ gia tăng nhanh hơn vùng biển, nhiệt độ tăng cao khí áp lại thấp hơn vùng
biển rất nhiều, vì thế mùa hè ở Trung Quốc thường có gió mùa Đông Na
nóng ấm thổi từ biển Thái Bình Dương vào phía Đông Trung Quốc. Khu vực
Tây Nam Trung Quốc còn có gió mùa Tây Nam nónghổi từ Ấn Độ Dương.
Khu vực duyên hải, ban ngày tiết trời trong lành, vùng đất liền chịu nhiệt
nhanh hơn vùng biển, nhiệt độ cao, khí áp thấp hơn vùng biển, gió biển mát
mẻ không ngừng thổi từ biển vào trong đất liền. Ban đêm, đất liền tản nhiệt
nhanh hơn vùng biển, sự phân bố nhiệt độ không khí và khí áp ngược hẳn so
với ban ngày, gió thổi từ đất liền ra ngoài biển. Đây chính là nguyên nhân tại
sao vùng duyên hải thường xuất hiện gió ở thềm lục địa.
Ban ngày vùng núi trời nắng, không khí trong khe núi chịu nhiệt nên nở
phình ra, tập trung dày đặc ở phía trên, trên độ cao giống nhau nhưng khí áp
trong khe núi thường cao hơn trên sườn núi , vì thế gió từ trong khe núi thổi
lên đỉnh núi; nhưng vào ban đêm thì ngược lại, gió từ trên núi thổi xuống
khe núi. Đây là gió núi và gió khe núi.
Từ đó có thể thấy rằng, bất kể gió mùa, gió thềm lục địa hay gió núi, đều cho
thấy bức xạ ánh sáng Mặt trời có thể là động lực cơ bản để gió thổi, còn
nguyên nhân cơ bản chính là sự chênh lệch khí áp giữa hai vùng.

Viết bình luận của bạn