Độ rộng của đường sắt đều giống nhau phải không?

Độ rộng của đường sắt đều giống nhau phải không?

Công Thành
Thứ Sáu, 04/06/2021

Trả Lời: 

Chúng ta biết rằng xe lửa luôn chạy theo hai đường ray đặt song song.
Do hai bên trái và phải của tẩu hoả tương đối cố định với khoảng cách giữa
bánh xe, do vậy khoảng cách thẳng giữa hai thanh ray khoảng cách ray cũng
phải cố định không đổi, nó và khoảng cáchcủa hai bánh tẩu hoả phải vừa
vặn, ăn khớp với nhau, chỉ ở chỗ ngoặt của đường sắt thì khoảng cách ray
mới hơi rộng và để tránh làm trật bánh.
Khoảng cách ray tiêu chuẩn của đường sắt là 1435 mm. Nguồn gốc của nó
còn là một câu chuyện! Hơn 2500 năm trước, vương quốc La Mã cổ phái
một đại quân sang xâm lược nước Anh. Vô số chiến xa đã tràn qua một vùng
đất rộng lớn của Anh Quốc, để lại những vết bánh xe rất sâu trên đường. Lúc
đó, loại bánh xe hai bánh này đã để lại vệt bánh xe có khoảng cách giữa hai
bánh khoảng 1435 mm làm cho xe ngựa bốn bánh của Anh rất dễ bị sa lẩy
xuống. Để những xe của mình có thể di chuyển thuận lợi lên phía trước theo
các vết bánh xe trũng xuống rất sâu này, người Anh đã quyết định cải tạo
khoảng cách của tất cả các bánh xe ngựa thành cùng một độ rộng 1435 mm.
Kết quả, truyền thống này lại được làm tiếp như cũ. Đến năm 1825, tuyến
đường sắt đẩu tiên trên thế giới được khánh thành tại nước Anh. Khoảng
cách ray của đường sắt cũng được định rõ ràng là 1435 mm.
Sau đó, cùng với sự phát triển của cách mạng công nghiệp, rất nhiều
quốc gia cũng tiếp tục xây dựng đường sắt, mà lại tới tấp mang khoảng cách

đường ray của đường sắt Anh về nước. Năm 1937, Hiệp hội đường sắt Quốc
tế qui định: Khoảng cách đường ray tiêu chuẩn của đường sắt là 1435 mm.
Vậy thì có phải tất cả các đường sắt trên thế giới đều dùng khoảng cách
ray tiêu chuẩn này phải không? Thực ra, do tính đặc thù của tình hình phát
triển đường ray từng thời kỳ của từng nước, không ít nước sử dụng đường
ray hẹp hoặc đường ray rộng nhỏ hơn hoặc vượt quá 1435 mm. Ví dụ,
khoảng cách ray đường sắt của Liên Xô cũ biến thành 1524 mm, đường ray
rộng của Tây Ban Nha đạt đến 1667 mm; Còn trước đây, khoảng cách ray
đường sắt Nhật Bản lại tương đối hẹp, chỉ có 1067 mm.
Hẩu hết đường sắt trong mạng lưới đường sắt của Trung Quốc đều sử
dụng khoảng cách ray tiêu chuẩn quốc tế là 1435 mm. Nhưng ở một số vùng
như biên giới Trung Miến, Trung Việt trước đây đã từng trải đường sắt
khoảng cách ray hẹp, dùng cho tẩu hoả nhỏ của địa phương vận hành, đây là
tình hình cục bộ trong thời kỳ lịch sử đặc thù. Ngoài ra, vùng Đông Bắc của
Trung Quốc đã xây dựng một vài tuyến đường sắt trong rừng sâu, do chuyên
dùng để vận chuyển gỗ, lực kéo dẫn tương đối nhỏ, tẩu được thiết kế độ rộng
tương đối hẹp, do đó phổ biến sử dụng đường sắt ray hẹp 762 mm.